Faaliyetler Detay

Günümüz İran'ında Kur'an Araştırmaları: İran'daki Eski Kur'an Nüshaları Hakkında Bir Değerlendirme

28 Ocak 2016 tarihinde düzenlenen konferansta Kuramer bu defa Tahran Azad Üniversitesinden İranlı Dr. Morteza Karimi Nia'yı konuk etti. Kurum bünyesinde 15-30 Haziran 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen proje kapsamında Kur’an araştırmaları alanında İran’ın en önemli merkez ve kuruluşların yanı sıra bu alanda değerli isimlerle de görüşülmüş ve bu sayede Müslümanların en önemi ortak paydası olan Kur’an-ı Kerim konusunda irtibat yolları açılmıştı. Kurulan bu irtibat yolları neticesinde, gerek İran’da gerekse Batı’da Kur’an alanındaki çalışmalarıyla bilinen Murtaza Kerîmî Nîya, “Günümüz İran’ında Kur’an Araştırmaları: İran’daki Eski Kur’an Nüshaları Hakkında Bir Değerlendirme” başlıklı konferansını sundu.

Murtaza Kerîmî Nîya Konuşmasına ilk olarak günümüz İran’ında Kur’an ve tefsir alanında gerçekleştirilen çalışmaların genel bir değerlendirmesini yaparak başladı. İran’da son asırda birçok âlim ve müfessirin yürüttüğü faaliyetlere rağmen, Kur’an ve tefsir alanındaki çalışmaların, 1979 Devrimi’nden sonra kurulan dini yönetimin doğal bir sonucu olarak kat kat arttığını ve buna paralel olarak, daha önce fıkıh ve fıkıh usulü ağırlıklı eğitim veren Şii ilim havzalarının da son dönemlerde Kur’an ilimlerine (Ulum-i Kur’an: nüzül sebepleri, nasih ve mensuh, i’caz, muhkem ve müteşabih gibi konular) ve tefsire daha çok önem vermeye başladığını vurguladı. Kur’an alanında yürütülen faaliyetleri, halka yönelik ve akademik olarak ikiye ayıran Kerîmî Nîya, ilkinin, toplumsal alanlara yönelik her türlü kültürel etkinlik, eğitim ve tebliğ faaliyetlerini kapsayan kısmı oluşturduğunu ifade etti. Söz konusu tasnife göre; çeşitli eğitim faaliyetleri ve tebliğle sorumlu kurumlar bu bölümün ürünleridir. Örneğin  “Dâru’l-Kuran”  adlı kuruluşlar, Kur’an-ı Kerim’i konu edinen radyo ve televizyon kanalları, mescitler, yine bu konuda yapılan yarışmalar, düzenlenen sergiler ve verilen vaazlarla konferanslar bu kabilden faaliyetlerdir. Kur’an alanında yaklaşık 1800 ayrı yayın kuruluşundan söz eden Kerîmî Nîya, şu ana kadar 100 ayrı Kur’an tercümesinin (Farsça) yapıldığını ve Avrupa dillerine tercümeye de ayrı bir önem verildiğini belirtti.

Akademik yönü temsil eden ikinci kısmın ise usûlen üniversiteler, ilim havzaları ile bu alanda faaliyet yürüten bir takım bağımsız araştırmacılardan oluştuğunu söyleyen Kerîmî Nîya, bu bölümdeki araştırmaları yürüten söz konusu iki kurumun son yıllarda birbirine oldukça yakınlaştığını vurguladı. Üniversitelerin bürokratik ve idari anlamdaki eğitim sisteminin, havzalarda da kendisine yer edindiğini buna mukabil ise ilim havzalarından mezun olanların, üniversite hocası kimliğiyle sosyal bilimler enstitüsüne bağlı fakültelerde din ve ilahiyat alanlarında ders verebilme yetkisini kazandığını belirtti. Kur’an ilimleri, hadis ve tefsir gibi bölümlerin üniversitelerde yer alması İran’daki Kur’an araştırmalarına farklı bir atmosfer kazandırdı. Üniversite ve araştırma merkezlerinde bu alana ayrılmış özel kütüphanelerde yerli ve yabancı tüm araştırmacıların konuyla ilgili çalışmalarına erişimin oldukça rahat olduğunu söyleyen Kerîmî Nîya, İslami araştırmalar alanında dünyadaki tüm ilmi eserlerin (Müslüman, müsteşrik, Sünni ya da Şii) her zaman öğrenci ve araştırmacıların hizmetinde yer aldığını ifade etti.  Bunun yanı sıra Kur’an alanında hizmet veren; Tercümân-ı Vahy ve Merkez-i Ferheng ve Maârif-i Kur’an, Merkez-i Tahkikat-i Kur’an-ı Kerim el-Mehdi, Müessese-yi Maârif-i İslamî-yi İmam Rıza gibi pek çok kuruluş, özel kütüphane ve dergiden söz etti.

Bu değerlendirmenin ardından İran’daki elyazması Kur’anlar hakkında özet bir giriş yapan Kerîmî Nîya, uzman hocaların huzurunda, Meşhed’deki Âsitan-i Kuds-i Razavî Kütüphanesinde bulunan 18 no’lu eski bir Kur’an nüshası hakkındaki tetkiklerini sundu. Bu bölümün sonunda İran ve Türkiye’deki araştırmacılar arasındaki irtibatın ve tanışıklığın artması ve bunun ortak çalışmalara bir zemin oluşturması temennisiyle konuşmasını nihayete erdirdi.


KONUŞMACI HAKKINDA
Dr. Morteza Karimi Nia

1971 yılında Kum’da dünyaya gelen Murtazâ Kerîmî-Niyâ, Havza-i İlmiyye’de arapça, fıkıh, usûl-i fıkıh, kelam, felsefe, hadis, rical ve tefsir okudu. Tahran üniversitesinde, Kur’an ve Hadis Araştırmaları bölümünde master ve doktora derecelerini aldı. Uzmanlık alanları, Modern Dönem Müslüman Entellektüeller ve Kur’an; Batıda Kur’an çalışmaları; Avrupa Dillerindeki Kur’an Çalışmalarının Kataloglanması; Klasik Dönem Şii Tefsir Tarihi; Farsça ve İngilizce Kur’an Tercümelerinin Tarihsel ve Eleştirel Analizleri olan Niyâ, hâlen Tahran Azad Üniversitesi Kur’an ve Hadis Araştırmaları bölümünde öğretim görevlisidir. Bunun yanı sıra Kur’an alanında iki önemli kurum olan Merkez-i Tercüme-i Kur’an (Kur’an Tercüme Merkezi) ile Bünyad-i Dairetu’l-Maarif (Danişname-yi Cihan-i İslami: İslam Ansiklopedisi Merkezi)’nde yazarlık ve hakemlik gibi önemli görevler üstlenmiştir. Beyanat, Tercuman-ı Vahy, Pejuheşha-yi Umumi-yi Kur’an gibi, yine Kur’an alanında makaleler yayınlayan dergilerle birlikte çalışmaktadır. Kur’an Araştırmaları sahasında çok sayıda kitap, makale, ansiklopedi maddesi kaleme almıştır.  Arapça, İngilizce ve Almanca bilen ve Fransızca ile de aşina olan Niyâ’nın çalışmalarından bazıları şunlardır:

Kitap:

- Kur’an’daki Cümle Yapıları Sözlüğü, Tahran 2014.

- Batı Dillerindeki Kur’an Araştırmaları Bibliyografyası, Kum 2012.

- Fars Dilinin Yapısı ve Kur’an Tercümeleri Meselesi, Tahran 2010.

- Dr. Nasr Hamid Ebû Zeyd’in Fikir ve Mütalaaları, Tahran 1997. (Bunların dışında yedi kitabı daha bulunmaktadır.)

Makale:

- “İslam Dünyasındaki Kur’an Tarihi Yazımı: Theodor Nöldeke’nin Etkisi” Journal of Qur’anic Studies(London), Volume 15.1 (2013), s. 46-68. 

- “İran’daki Kûfî Kur’an Yazmaları Hakkında Kısa Bir Araştırma Yazısı”, Journal of Qur’anic Studies(London), Volume 8ii (2006).

- “Modern Dönemde İran’da Yapılan Kur’an Çalışmaları ve Bu Çalışmaların Batıdaki Kur’an Çalışmaları İle Münasebetleri”, Journal of Qur’anic Studies(London), Volume 14.1 (2012), s.45-72.


Fotoğraf Galerisi

Günümüz İran'ında Kur'an Araştırmaları: İran'daki Eski Kur'an Nüshaları...