E-BÜLTEN

E-Bülten Kaydı

MODERN DÜNYADA KUR'AN'IN YERİ: MAKÂSIDÎ TEFSİRE DOĞRU

Faaliyet Bilgileri

Yer : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İSAM Konferans Salonu
Başlangıç : 29 Nisan 2017 Cumartesi - 09:30
Bitiş : 29 Nisan 2017 Cumartesi - 18:40

Font

Paylaş

KURAMER’in Uluslararası Düşünce Enstitüsü Londra merkeziyle (International Institute of Islamic Thought, IIIT/UK) ortaklaşa düzenlediği “Modern Dünyada Kur’an’ın Yeri: Makâsıdî Tefsire Doğru” başlıklı uluslararası sempozyum 29 Nisan 2017 tarihinde İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi/İSAM Konferans Salonunda (Bağlarbaşı-Üsküdar/İstanbul) gerçekleşti.  İlim çevrelerinin yoğun ilgi gösterdiği sempozyumda İslâm dünyasının çeşitli ülkelerinden ve ülkemizden sahasının seçkin uzmanı ilim adamları tarafından altı tebliğ sunuldu ve alanın uzmanı ilim adamlarınca tartışıldı. Sempozyumda yapılan konuşmaların Türkçe/Arapça simultane tercümesi yapıldı.

Prof. Dr. M. Emin Maşalı’nın Kur’an tilavetinin ardından KURAMER müdürü Prof. Dr. Ali Bardakoğlu ve IIIT’nin Londra direktörü Dr. Anas al-Shaikh Ali selamlama konuşmaları yaparak sempozyumun ana fikri ve amacına dair açıklamada bulundular.

Sempozyum açılış konuşmasında Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez makâsıd düşüncesinin İslâm ilim geleneğinde önemli bir yer işgal ettiğinden bahisle Cüveynî, Gazzâli, Şâtıbî, Musâ Carullah gibi eski ve yakın dönem birçok âlimin önemle üzerinde durduğu bu bakış açısının günümüzde ilmî bir zeminde etraflıca ele alınmasının önemine işaret etti. Diyanet İşleri Başkanı konuşmasını, Kur’an’ın makâsıdî yorumunda izlenmesi gereken yöntem ve gözetilmesi gereken sınırlar üzerinde durarak tamamladı.

Açılış konuşmasının ardından İslam Araştırmaları Merkezi Başkanı Prof. Dr. Raşit Küçük’ün  başkanlığını yaptığı öğleden önceki birinci oturumda Frankfurt Goethe Üniversitesinden (Almanya) Prof. Dr. Ömer Özsoy “Kur’an’ın Çağa Hitabı” başlıklı tebliğini sundu. Özsoy tebliğinde İmam Mâturîdî’nin tefsir ve tevil ayırımından yola çıkarak Kur’an vahyinin nüzul döneminde muhataplarına ne dediği ile onu sonraki dönemlerde ve farklılaşan bağlamlarda yorumlama faaliyetlerinin mahiyetleri üzerinde durdu. Süleymaniye Üniversitesinden (Irak) Doç. Dr. Mustafa Câbir Feyyâz el-Alvânî “Modern Dünya ve Kur’anî Değerler” başlıklı tebliğinde hilafet, hidayet ve istikâmet kavramlarını merkeze alarak Kur’an’ın insanlığa sunduğu temel değerleri ele aldı.  Birinci tebliğ üzerine Uluslararası Düşünce Enstitüsünden (Ürdün) Doç. Dr.: Raid Okasha, ikinci tebliğ üzerine de Uluslararası Düşünce Enstitüsünden  (Ürdün) Dr. Fethi Malkawi katkı sağlayıp değerlendirmede bulundular.

Öğleden sonra gerçekleştirilen ve Uluslararası Düşünce Enstitüsünden (Ürdün) Dr. Fethi Malkawi’nin başkanlığını yaptığı ikinci oturumda önce Uluslararası İslâmî İlimler Üniversitesinden (Ürdün) Doç. Dr. Ali Muhammed Es’ad “İslâm Düşünce Geleneğinde Makâsıd Düşüncesi ve Makâsıd Merkezli Tefsir “ başlıklı tebliğini sundu. Tebliğde tefsir geleneği içinde makâsıd merkezli tefsirin yeri ve önemi üzerinde durulup bunun makâsıd düşüncesiyle irtibatları ele alındı.  Bu oturumun “Makâsıd Merkezli Kur’an-Sünnet ve İslâm Anlayışı: İmkanlar, Sınırlar ve Sorunlar” başlıklı ikinci tebliği NE Üniversitesinden (Konya) Prof. Dr. Ahmet Yaman tarafından sunuldu. Yaman bu tebliğinde lafız-gaye ilişkisine dair geleneksel mirası ve günümüzdeki eğilimleri fıkıh düşüncesi ekseninde ele alıp farklı yaklaşımların imkan ve sınırlarını ve yol açması muhtemel sorunları tartışmaya açtı. Bu tebliğlerin ilki Epistemolojik Çalışmalar Enstitüsünden (Brüksel/Belçika)  Dr. Beddy Ebnou, ikincisi de Hitit Üniversitesinden (Çorum) Prof. Dr. Ferhat Koca tarafından müzakere edildi.

Sempozyumun üçüncü ve son oturumunun başkanlığını İstanbul Üniversitesi/İSAM’dan Prof. Dr. Mahmut Kaya yaptı.  Bu oturumda birinci tebliği Marmara Üniversitesinden Prof. Dr. M. Emin Maşalı “Yakın Dönem Tefsir Geleneğinde Makâsıd Merkezli Yaklaşım (Reşid Rızâ ve İbn Âşûr Örneği)”  başlığıyla sundu. Maşalı tebliğinde Kur’an’ın külli maksatlarını tespit eden ve tefsir faaliyetinde bu maksatları dikkate alan sistematik bir anlama ve yorumlama biçiminin yeni dönemde daha belirginleştiğinden söz ederek bu yeni yaklaşımın örnekleri olarak Reşîd Rızâ’nın Tefsîru’l-Menâr’ı ile Tâhir b. Âşûr’un et-Tahrîr ve’t-Tenvîr’i üzerinde değerlendirmeler yaptı. Tebliğ İstanbul Üniversitesinden Prof. Dr. Bilal Gökkır tarafından müzakere edildi. “Modern Dönem İslâm Düşüncesinin Makâsıd Merkezli bir Tefsire Olan İhtiyacı” başlığını taşıyan son tebliğ ise İlmî Araştırmalar ve İstişareler Merkezinden (Tunus) Prof. Dr. Abdulmecîd en-Neccâr tarafından sunuldu. Neccâr bu tebliğinde  Kur’an beyanının tabiatı, Kur’an’ın beyanının anlaşılmasında makâsıdî düşüncesinin rolü ve önemi ve günümüzde makâsıdî tefsire olan ihtiyaç üzerinde durdu. Tebliğ RTE Üniversitesinden (Rize) Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı tarafından müzakere edildi.

Sempozyum, katılımcılar tarafından yapılan değerlendirme konuşmaları ile tamamlandı.

KURAMER olarak bu sempozyumu düzenlemekten amacımız öncelikli olarak,

  1.  Kur’an-ı Kerim’in evrensel çağrı ve fikriyatının ve Kur’an’ın vurgu yaptığı ve öne çıkardığı insânî değerlerin ortaya konması,
  2. İslâm düşüncesindeki makâsıd eksenli fikrî birikimin ana hatlarının ve mahiyetinin açıklanması ve bunun Kur’an-ı Kerim’in maksada yönelik düşünce perspektifiyle anlaşılmasına katkısının ele alınması,
  3. Günümüzde makâsıd merkezli tefsire duyulan ihtiyacın ortaya konması, bu tefsirin oluşturulması için mevcut imkanların değerlendirilmesi ve böyle bir çabanın karşılaşabileceği engeller karşısında bir durum değerlendirmesinin yapılması idi.

 

Sempozyumda bu amaçlar büyük ölçüde gerçekleşmiş olup tebliğler ve müzakereleri ile yapılan bütün ilmî katkılar üç ayrı dilde (Türkçe, Arapça ve İngilizce) yayımlanacaktır.

Fotoğraflar için tıklayınız..