E-BÜLTEN

E-Bülten Kaydı

İSLÂM DÜŞÜNCE ve GELENEĞİNDE KUTSİYET, VELAYET, KERAMET

Faaliyet Bilgileri

Yer : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi (İSAM Konferans Salonu)
Başlangıç : 04 Mart 2017 Cumartesi - 09:30
Bitiş : 04 Mart 2017 Cumartesi - 18:00

Font

Paylaş

KURAMER’in düzenlediği “İslam Düşünce ve Geleneğinde Kutsiyet, Velâyet ve Kerâmet” konulu sempozyum 4 Mart 2017 tarihinde İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi/ İSAM konferans salonunda, Türkiye’nin değişik üniversitelerinden 30’u aşkın akademisyenin iştirakiyle gerçekleştirildi. İlmî meseleleri farklı açılardan ve objektif bir şekilde ele alma ilkesiyle hareket eden KURAMER, bu son sempozyumu, İslâm geleneği ve düşünce mirası içerisinde önemli bir yer tutan kutsiyet telakkisi ile mistik kategori ve kavram hiyerarşilerinin çeşitli yönlerden ilmî ve objektif bir bakış açısıyla incelenmesi ve özgürce tartışılması amacıyla düzenlemiştir. Açılış konferansının ardından gün boyu altı tebliğin sunulup tartışıldığı sempozyumda kutsiyet, velâyet ve keramet kavramlarının tarihsel arka planı, bu kavramlar etrafında şekillenen telakkîlerin dinî tecrübeye etkileri ve İslâmî ilimlerin farklı disiplinlerince  nasıl değerlendirildiği konuları ele alındı. Her bir tebliğ muhtelif ilim dallarına mensup ilim ehlince etraflı biçimde müzakere edildi.

Sempozyuma konu olan üç kavramı, İslâm’ın ana kaynakları olan Kur’an ve Sünnet açısından ele alan açılış konferansı, Prof. Dr. İsmail Hakkı Ünal tarafından sunuldu, ardından birinci panele geçildi.

Prof. Ömer Faruk Harman’ın başkanlık ettiği birinci panelin “İslam Öncesi Dinlerde Kutsallık Anlayışı” başlıklı ilk tebliği  Prof. Dr. Şinasi Gündüz tarafından sunuldu. İslamî dönemde çok farklı tezahürleri görülen kutsiyet telakkisinin doğru analiz edilebilmesi için önemli bir zemin oluşturan bu tebliğde  “kutsal” kavramı; kutsalın zaman, mekan ve insanda tezahürü; İslâm öncesindeki dinî geleneklerde kutsal ve kutsallık anlayışı ele alındı. Prof. Dr. İsmail Taşpınar müzakereci olarak tebliği değerlendirdi.

“Velâyet, Kerâmet ve Kutsiyet Telakkisine İtikadî Mezheplerin Bakışı” başlıklı ikinci tebliğ Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz tarafından sunuldu. Kur’an’da geçen “veli”, “evliyâ” ve Sünnet’te yer alan “keramet” tabirlerinin kavramsallaşmasını ve bu kavramlar etrafında şekillenen tasavvurları İbâdıyye, Mutezile, Şia, Sûfiyye ve Ehl-i Sünnet bağlamında ele alan Yavuz, sözkonusu kavramların, farklı itikadî mezheplere mensup âlimler tarafından nasıl anlaşıldığını inceleyip, dinî metinler açısından değerlendirdi. Prof. Dr. Metin Özdemir tebliği müzakere etti.

Öğleden sonraki ikinci panele Prof. Dr. Ali Köse başkanlık etti. Oturumun ilk tebliği Doç. Dr. Muammer Cengil tarafından sunuldu. “Tasavvuf ve Tarikatlere Yönelme Psikolojisi” konulu tebliğde, kişiyi tasavvufî yaşantıya yönelten etkenler üzerinde duruldu ve geçmiştekinden farklı olarak günümüzde şehirleşme ve modern hayatın etkisiyle yalnızlaşan ve yabancılaşan bireyin anlam arayışının tasavvufa yönelmedeki etkisi vurgulandı. Tasavvufî yaşantıya yönelmede tesiri olan diğer hususların psikolojik tahlilleri yapıldı. Tebliği Doç Dr. Halil Apaydın müzakere etti.

 

Bu oturumun ikinci tebliği, “Tasavvufta velâyet ve kutsiyet inancı etrafında oluşan Tasavvurlar” bağlamında “kerâmet, râbıta, şefaat, tevessül, ricâlü’l-gayb” gibi kavramlar hakkında idi. Prof. Dr. Salih Çift, tebliğinde bu kavramlar bağlamında ele alınan meselelerin doğru tespit ve tahlilini yapabilmek için bazı hususların netleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Sufî ve tasavvuf hakkında konuşulurken “hangi sufî?” sorusuyla hareket edilmesinin önemini vurgulayıp, tasavvufun geçirdiği tarihi merhalelerin göz önünde bulundurulmasının gerektiğini dile getirdi. Prof. Dr. Abdullah Kartal tebliği müzakere etti.

Sempozyumun son panelini Prof. Dr. Sâim Yeprem yönetti. Panelin ilk tebliği “Tasavvuftaki Kutsiyet İnanışlarına Yönelik Geleneksel Eleştiri Literatürü ve Meşruiyet Temelleri” başlığını taşıyordu. Tebliğde İbn Hazm, Ebu Bekir İbnü’l-Arabi, İbnü’l-Cevzî, İbn Teymiyye, İbn Haldun, Birgivî gibi âlimlerin kutsiyet, velâyet ve kerâmet eksenindeki görüşleri ele alındı. Prof. Dr. Mahmut Ay, bireysel dinî ve ahlakî duyarlılık ile irfanî metafizik/mistisizm arasındaki ontolojik ve epistomolojik farklılıklara dikkat çekerek başladığı tebliğinde, tasavvuf ile ilgili meşruiyet tartışmalarını değerlendirdi. Sufi değerler sistemini oluşturan temel paradigmaların inşası ve bu metafizik öğelerin dinsel forma dönüştürülmesi noktasında uydurma hadis kullanma, dinin temel kaynaklarına gelişigüzel referansta bulunma gibi gayretler olduğuna dikkat çekti. Sûfî tecrübe ve buna bağlı olarak ortaya çıkan literatürün dinî ilimler kategorisine sokulmaması, felsefe, edebiyat ve psikoloji perspektifinden değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüşlerini beyan etti.  Bu tebliği Prof. Dr. Temel Yeşilyurt müzakere etti.

Sempozyumun son tebliği Prof. Dr. İlhami Güler tarafından sunuldu. Güler, “Günümüz Dünyasında Kişilere İzafe Edilen Kutsiyet ve Manevî Tasarruf İnanışı Etrafında Şekillenen Din Anlayışına Genel Bir Bakış” başlıklı tebliğinde, tasavvufla ilgili bazı kavram ve inanışları, özellikle İbn Arabi çizgisinde gelişen tasavvufî düşünceyi kelam ilminin ilkeleri açısından değerlendirdi.

KURAMER’in bu tür toplantılardan beklentisi, herhangi bir fikrin kamuoyuna tek bir bakış açısıyla empoze edilmesi veya kişi ve grupları hedef alan değerlendirmelerin yapılması değil; bilgi ve fikirlerin paylaşılması ve müzakere edilmesi, muhtelif ilim dallarındaki uzmanların kendi görüşlerini özgürce ifade etmelerine fırsat verilmesidir. Sempozyumda bu hedef büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Sempozyumda sunulan tebliğ ve yapılan müzakereler, ayrıca Anadolu’nun değişik İlâhiyât fakültelerinden özel olarak davet edilen genç akademisyenlerce de değerlendirilmiş, yeni katkılar yapılmıştır. Daha öncekilerde olduğu gibi, bu sempozyumda ortaya konulan tebliğ, müzakere ve diğer bütün ilmî katkılar en kısa zamanda yayımlanacaktır.

Bu sempozyum sırasında ayrıca Kuramer Yayın ve Araştırma Ödülleri tevdi edildi. Erken Dönem Mekkî Sûrelerin Tahlili isimli çalışmasıyla Yrd. Doç. Dr. Hadiye Ünsal; Kur’an’ı Anlamada Bağlamın Rolü çalışmasıyla Yrd. Doç. Dr. Fatih Tiyek ve İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe’nin Kur’an Anlayışı konulu doktora çalışmasıyla Yrd. Doç. Dr. Fatih Tok, Kur’an merkezli akademik ve ilmî yayın/araştırmaları teşvik amacıyla verilen ödüllerin sahipleri oldular.

Fotoğraflar için tıklayınız..