الأنشطة-التوقيف

Çağdaş Dönemde Kur’an’a ve Tefsire Ne Oldu? - Prof. Dr. Mehmet Paçacı

Kur’an Araştırmaları Merkezi, Prof. Dr. Mehmet Paçacı’nın konferansıyla etkinliklerine devam etti. 5 Haziran’da KURAMER’in kendi salonunda yapılan konuşmanın konusu “Çağdaş Dönemde Kur’an’a ve Tefsire Ne Oldu?” şeklindeydi. Birçok üniversiteden akademisyenin katılımıyla başlayan, sunum ve sorular olmak üzere iki merhaleden oluşan konuşma, sorular ve katkılarla yaklaşık dört saat sürdü.

Paçacı, konuşmasının başında Aydınlanmayla birlikte dünya görüşlerinin köklü bir şekilde değiştiğine işaretle, “Eskiden bilimler, dinî geleneklerin sunduğu dünya görüşlerinin belirlediği çerçeve içinde görülüyordu. Ancak Aydınlanmayla birlikte dinî geleneklerin sunduğu çerçeve değişmiş, onun yerini aşkın varlık fikrinin dışlandığı dünya görüşü almıştır” dedi; bilim alanlarının çağdaş dönemle birlikte, din dışı çerçevede üretilen dünya görüşünü meşrulaştırmak için bilgi üretmeye koyulduğunu söyledi.

Paçacı, konuşmasının ilerleyen bölümlerinde, aydınlanmayla birlikte, bilim adamlarının dine bir nesne olarak bakmalarının istendiğini ve İslâm’ın en temel kaynağı olan Kur’an’ın yabancı bir aklın yorumsamasına maruz bırakılmasını, dinî gelenekten temel bir kopuş yaşanmış olmasıyla izah etti. “İslâm çağdaşçılığı, sadece Kur’an’dan yeni bir gelenek inşa etmeye giriştiğinde, yorumlarında ona öncül veren kaynak on iki asırlık kendi geleneği değil, batısında iki yüz yıl önce oluşmuş dünya görüşü olmuştur” diyen Mehmet Paçacı, konuşmasını aydınlanmacıların istekleri doğrultusunda sonuçlanan tefsirlerden örnekler vererek sürdürdü. “Çağdaşçı Kur’an yorumun temel öncülleri Fransız Devrimi’nin temel ilkeleri olmuştur” diyen Paçacı, Kur’an’ı yegâne kaynak kabul eden çağdaşçılığın kelâm ve fıkıh gibi kural merkezli yorum disiplinlerini de işlevsiz bıraktığı tespitinde bulundu.

Konuşmasında İslâm çağdaşçılığının ciddi bir meşruiyet sorunu bulunduğunu vurgulayan Paçacı, Kur’an’ı arayanların aklına gelmesi gereken ilk yerin, Kur’an’a kuruculuk yapan gelenek olması gerektiğini söyledi. İkinci bölümde katılımcıların soruları ve yaptıkları bazı katkılardan sonra konuşmasını da özetleyen şu tespitlerle bitirdi: “Bize göre günümüz Müslümanlığı, gelenekselcilik ve çağdaşçılık ikileminden geçmişteki üretimleri taklit ederek de yabancı bir kelâmı taklit ederek de kurtulamaz. Onun kurtuluşu, düşünce dünyasının gerçek yurduna, müslümanlığın bedenini oluşturan müslüman cemaate yönelmesi ve onun gerçek varlıksal sorunlarını temel alan bir kelâm oluşturabilmesi ile mümkün olabilir. İslâm uygarlığı, farklı farklı yabancı kültürlerle önceki karşılaşmalarında temel kelâmî duruşunu koruyarak, onları görmezlikten gelmeden ama onları içine alarak ve onları dönüştürüp zenginleşerek yoluna devam etmişti. Batı çağdaşlığı ile Müslümanlığın bu son karşılaşma tecrübesi de eninde sonunda benzer bir kadere doğru evrilecek ve Müslümanlık, insanlık tarihindeki özgün konumuna yeniden oturacaktır.


حول المتحدث
Prof. Dr. Mehmet Paçacı

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi (1982) mezunudur. 1989 yılında Doktorasını tamamlamış, 1990-1993 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Bölüm Başkanlığı'nda görev yapmıştır. 1992-1994 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde Yardımcı Doçent, 1996-1999 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği görevini yürütmüştür. 1994-2000 yılları arasında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde Doçent olarak çalışmalarını sürdürmüştür. 2000 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde Profosör olan Paçacı, 2008-2011 yılları arasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Din ve Sosyal Hizmetler Müşaviri olarak Türkiye Cumhuriyeti Vaşington Büyükelçiliği'nde görev yapmıştır. Görevini tamamlayarak Türkiye'ye dönen Paçacı, 2011-2014 yılları arasında Diyanet İşleri Başkanlığı'nda Dış İlişkiler Genel Müdürü olarak çalışmıştır. Prof. Dr. Mehmet Paçacı 15 Ekim 2014 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyeti'nin Vatikan Büyükelçisi olarak görevini sürdürmektedir. Bildiği yabancı diller: İngilizce, Arapça


معرض الصور

Çağdaş Dönemde Kur’an