الأنشطة-التوقيف

Anglo-Sakson ve Amerikan Geleneklerinde Revizyonizm - Doç. Dr. Necmettin Gökkır

Kuramer, konferans faaliyetlerine İstanbul Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necmettin Gökkır’ın konuşmasıyla devam etti. 21 Şubat 2014 tarihinde Merkezde yapılan, “Anglo-Sakson ve Amerikan Geleneklerinde Revizyonizm” konulu konferansa öğretim üyeleri ve davetliler katıldı.

Necmettin Gökkır, konuşmasının başında, Batı’nın Kur’an’la tanışmasının Robert Ketton’ın 12. yüzyılda yapmış olduğu tercümeden sonra olduğunu ve bunun artan bir ilgi ile devam ettiğini, ilk yüzyıllarda polemik ve apolojetik bir izlenim uyandıran Batı oryantalist çalışmalarının 19. yüzyıldan itibaren bilimsel perspektif ve yöntemleri kullanmaya başladığını dile getirdi. Daha sonra yahudi oryantalistlerin de bu tartışmalara katıldığının görüldüğünü ifade eden Gökkır özetle şunları söyledi: “Bu iki perspektif Kur’an araştırmalarında özellikle Kur’an tarihi yazımında iki farklı perspektifi ve farklı sonuçları çıkardı. Hıristiyan oryantalistler Kur’an ve İslâm’ı hıristiyan kökeninde ararken yahudi oryantalistler onu yahudi çıkışlı bir kitap ve din olarak tanıtmaya çalıştılar. Bu çalışmaların ortak noktası geleneksel tarihselci yaklaşımı kullanmaları ve Kur’an’ın kökenini araştırmaya yönelmeleridir. Alman yahudilerinden Abraham Geiger’in, yahudi inanç ve uygulamalarının Hz. Muhammed ve dolayısıyla da Kur’an’ın oluşmasındaki etkilerine vurgu yapan Was hat Mohammed aus dem Judentum Aufgenommen? (Bonn 1833) adlı çalışması bu literatürün 19. yüzyıldaki öncüsü olarak görülür. Geiger’i takip eden Arent Jan Wensinck, Mohammed en de Joden te Medina (1908), H. Hirschfeld, Jüdishe Elemente im Koran(1877), W. St. Clair Tisdall, The Original Sources of the Qur’an (1905), Ch. C. Torrey, The Jewish Foundation of Islam (New York 1933), Julian Obermann, Islamic Origins: A study in Background and Foundation ve S. D. Goitein, Muhammad’s Inspiration by Judaism adlı çalışmalarıyla ‘İslâm’ın oluşmasında yahudi etkileri’ türünden polemik literatüre katkıda bulunmuşlardır. Joseph Schacht’ın İslâm hukukunun kaynağını inceleyen The Origins of Muhammadan Jurisprudence (Oxford, 1950) ve Sidersky’nin Kur’an’daki kıssaların kaynaklarını inceleyen Les Origines de Légendes Musulmanes dans le Coran (Paris, 1933) eserleri de bu türden çalışmalardır.”

Yirminci yüzyılın ikinci yarısında Abraham Katsh’ın el-Bakara ve Âl-i İmrân sûrelerini analiz ettiği Biblical and Talmudic Backgrounds of the Koran and Its Commentaries adlı çalışmasında, Yahudiliğe ait unsurların bizzat Kur’an’daki izlerini ele aldığını ifade eden Gökkır, J. Wellhausen, Reste Arabischen Heidentums (Berlin, 1897); H. P. Smith, The Bible and Islam (New York, 1897); Tor Andrae, Der Ursprung des Islams und das Christentum(Upsala, 1926); Richard Bell, The Origin of Islam in its Christian Environment (London, 1926) ve Karl Ahrens,Muhammad als Religionsstifter (1935) adlı eserleriyle İslâm’ın Hıristiyanlık’tan doğduğu düşüncesini işlediklerini söyledi. Gökkır, konuşmasını, hem yahudi hem hıristiyan kökenlerini dilbilimsel açıdan ortaya koymaya çalışan diğer bir akımın temsilcisi olan Arthur Jeffery’den bahisle tamamladı.


حول المتحدث
Doç. Dr. Necmettin Gökkır

Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden 1996 yılında mezun olduktan sonra aynı yıl İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Araştırma görevlisi olarak göreve başladı. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında, Kur’an’ı Kerimin İlahi Kitaplara Bakışı başlıklı teziyle Yüksek Lisansını 1999 yılında tamamladı. Manchester Üniversitesi (İngiltere), Ortadoğu Araştırmaları Bölümü’nde Doktorasını, The Application of Modern Critical Theories to the Study of the Qur’an – With a Particular Focus on Qur’anic Studies in Turkey between 1980-2002 başlıklı teziyle 2004 yılında tamamladı. 2007 yılında IIIS- Institute for International Integration Studies, Trinity College of Dublin’de doktora sonrası araştırmalar yapmak üzere Research Fellow/misafir araştırmacı olarak görev yaptı. 2010-2011 yıllarında Tübitak pos-doc araştırmacısı olarak Ürdün Üniversitesinde araştırmalarda bulundu. Halen İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında öğretim Üyesi olan Gökkır, İngilizce ve Arapça bilmektedir.